२२०. भरजरी ग, पितांबर, दिला फाडुन

२२०. भरजरी ग, पितांबर, दिला फाडुन
द्रौपदिसी बंधु शोभे नारायण ॥धृ.॥

सुभद्रा कृष्णाच्या पाठीची बहिण
विचाराया गेले नारद म्हणून
बोट श्रीहरिचे कापले ग बाई
बांधायाला चिंधी लवकर देई
सुभद्रा बोलली, "शालु नि पैठणी
फाडुन का देऊ चिंधी तुम्हास मी ?"
पाठची बहिण झाली वैरिण ! ॥१॥

द्रौपदी बोलली, "हरिची मी कोण ?
परी मला त्याने मानिली बहीण
कळजाचि चिंधी काढून देईन
एवढे तयाचे माझ्यावरी ऋण
वसने देउन प्रभू राखी माझी लाज
चिंधीसाठी आला माझ्या दारी हरी आज !"
त्रैलोक्य मोलाचे वसन दिले फाडून ॥२॥

प्रेमाचे लक्षण भारी विलक्षण
जैसि ज्याची भक्ती तैसा नारायण
रक्ताच्या नात्याने उपजे ना प्रेम
पटलि पाहिजे अंतरीची खुण
धन्य तोचि भाऊ, धन्य ती बहीण
प्रिती ती खरी जी जगी लाभाविण
चिंधी पाहून हरी झाले प्रसन्न ॥३॥

गीत : प्रल्हाद केशव अत्रे
संगीत : वसंत देसाई
स्वर : आशा भोसले
चित्रपट : श्यामची आई (१९५३)

१६४. अपर्णा तप करिते काननी

१६४. भस्मविलेपित रुप साजिरे आणुनिया चिंतनी
अपर्णा तप करिते काननी ॥ धृ.॥

वैभवभूषित वैकुंठेश्वर
तिच्या पित्याने योजियला वर
भोळा शंकर परी उमेच्या भरलासे लोचनी
अपर्णा तप करिते काननी ॥१॥

त्रिशूल डमरु पिनाकपाणी
चंद्रकला शिरि सर्प गळ्यातुनि
युगायुगांचा भणंग जोगी तोच आवडे मनी
अपर्णा तप करिते काननी ॥२॥

कोमल सुंदर हिमनगदुहिता
हिमाचलावर तप आचरिता
आगीमधुनी फूल कोवळे फुलवी रात्रंदिनी
अपर्णा तप करिते काननी ॥३॥

गीतकार : शांता शेळके
संगीतकार : आनंदघन
गायक : लता मंगेशकर
चित्रपट : तांबडी माती [१९६९]

९२. भर उन्हात बसली धरुन सावली गुरं

९२. भर उन्हात बसली धरुन सावली गुरं
नाही चिंता त्यांची तिन्हीसांज पातुरं
चला दोघं मिळुनी चढू टेकडीवर
चढता चढता धरा हात की वाट नसे रुंद
जाळीमंदी पिकली करवंद ॥धृ.॥

तुम्ही बालपासून जीवांचं लई मैतर
ही तरूणपणातील बालपणाची लहर
कुणी बघत नाही तो चला गडे लवकर
आंबट गोडी चाखू वाटते पुरवा की थंड
जाळीमंदी पिकली करवंद ॥१॥

मज लाज वाटते सांगायाची धनी
घ्या तुमचं तुम्ही जरा तरी समजुनी
अहो, पाळणा उद्याचा हलतो माझ्या मनी
द-या टेकड्या चला धुंडुया होउनी बेबंद
जाळीमंदी पिकली करवंद ॥२॥

गीतकार : ग. दि. माडगुळकर
संगीतकार : सुधीर फडके
गायक : माणिक दादरकर
चित्रपट : उमज पडेल तर (१९६०)

७६. भेट तुझी माझी स्मरते, अजून त्या दिसाची

७६. भेट तुझी माझी स्मरते, अजून त्या दिसाची
धुंद वादळाची होती रात्र पावसाची ॥धृ.॥

कुठे दिवा नव्हता, गगनी एकही न तारा
आंधळ्या तमातून वाहे, आंधळाच वारा
तुला मुळी नव्हती बाधा, भितीच्या विषाची ॥१॥

क्षुद्र लौकिकाची खोटी झुगारुन नीती
नावगाव टाकून आली अशी तुझी प्रीती
तुला परी जाणिव नव्हती, तुझ्या साहसाची ॥२॥

केस चिंब ओले होते, थेंब तुझ्या गाली
ओठांवर माझ्या त्यांची किती फुले झाली
श्वासांनी लिहीली गाथा, प्रीतीच्या रसाची ॥३॥

सुगंधीच हळव्या शपथा, सुगंधीच श्वास
स्वप्नातच स्वप्न दिसावे तसे सर्व भास
सुखालाही भोवळ आली मधुर सुवासाची ॥४॥

गीतकार :मंगेश पाडगांवकर
गायक :अरुण दाते
संगीतकार :यशवंत देव

४४. भातुकलीच्या खेळामधली राजा आणिक राणी

भातुकलीच्या खेळामधली राजा आणिक राणी
अर्ध्यावरती डाव मोडला, अधूरी एक कहाणी ॥धृ.॥

राजा वदला मला समजली, शब्दावाचून भाषा
माझ्या नशिबासवे बोलती, तुझ्या हातच्या रेषा
का राणीच्या डोळा तेव्हा दाटूनी आले पाणी ॥१॥

राणी वदली बघत एकटक, दूरदूरचा तारा
उद्या पहाटे, दुसरा वाहता, दुज्या गावचा वारा
पण राजाला उशिरा कळली, गूढ अटळ ही वाणी ॥२॥

तिला विचारी राजा का हे जीव असे जोडावे
का दैवाने फुलण्याआधी, फुल असे तोडावे
या प्रश्नाला उत्तर नव्हते राणी केविलवाणी ॥३॥

का राणीने मिटले डोळे, दूरदूर जाताना
का राजाचा श्वास कोंडला, गीत तिचे गाताना
वार्‍यावरती विरुन गेली, एक उदास विराणी ॥४॥

गीतकार :मंगेश पाडगांवकर
गायक :अरुण दाते
संगीतकार :यशवंत देव

११. भारतीय नागरिकांचा, घास रोज अडतो ओठीं

भारतीय नागरिकांचा, घास रोज अडतो ओठीं
सैनिक हो तुमच्यासाठीं ॥धृ.॥
वावरतों फिरतों आम्ही, नित्यकर्म अवघें करतों,
राबतों आपुल्या क्षेत्रीं, चिमण्यांचीं पोटें भरतों,
परि आठव येतां तुमचा, आतडें तुटतसे पोंटीं ॥१॥
आराम विसरलों आम्ही, आळसा मुळीं ना थारा,
ऍकतांच कां अश्रूंची डोळ्यांत होतसे दाटी ॥२॥
उगवला दिवस मावळतो, अंधार दाटतो रात्रीं
माऊली नीज फिरवीते, कर अपुले थकल्या गात्रीं
स्वप्नांत येऊनी चिंता, काळजा दुखविते देठीं ॥३॥
रक्षितां तुम्ही स्वातंत्र्या, प्राणास घेऊनी हातीं
तुमच्यास्तव अमुची लक्ष्मी, तुमच्यास्तव शेतीभाती
एकट्या शिपायासाठीं, झुरतात अंतरें कोटी ॥४॥
गायिका : आशा भोसले
गीतकार : ग. दि. माडगुळकर
संगीत : दत्ता डावजेकर