२१७. सुरत पियाकी छिन्‌ विसराये

२१७. सुरत पियाकी छिन्‌ विसराये
हर हरदम उनकी याद आये ॥धृ.॥

नैनन और न को समाये
तरपत हूं बिलखत रैन निभाये
अखियाँ निर असुबन झर लाये ॥१॥

साजन बिन मोहे कछुना सुहाये
इस बिगरी को कौन बनाये
हसनरंग असु जी बहलाये ॥२॥

गीत : पुरुषोत्तम दारव्हेकर
संगीत : पं. जितेंद्र अभिषेकी
स्वर : पं. वसंतराव देशपांडे
नाटक : कट्यार काळजात घुसली (१९६७)

२१४. सजणा पुन्हा स्मरशील ना

२१४. सजणा पुन्हा स्मरशील ना
साऱ्या खुणा, सजणा पुन्हा स्मरशील ना ! ॥धृ.॥

चकवून कुणा आले कोण
दिधले प्रिया चुंबनदान
कोणी कुणा, सजणा पुन्हा स्मरशील ना ! ॥१॥

प्रीतीतले लाख बहाणे
तू मी नवे खेळ पुराणे
मनमोहना, सजणा पुन्हा स्मरशील ना ! ॥२॥

गीत : सुधीर मोघे
संगीत : श्रीधर फडके
स्वर : रंजना जोगळेकर

२११. सख्या रे, किती रंगला खेळ !

२११. इथेच आणी या बांधावर
अशीच श्यामल वेळ
सख्या रे, किती रंगला खेळ ! ॥धृ.॥

शांत धरित्री शांत सरोवर
पवन झुळझुळे शीतल सुंदर
अबोल अस्फुट दोन जिवांचा
अवचित जमला मेळ ॥१॥

रातराणिचा गंध दर्वळे
धुंद काहिसे आतुन उसळे
चंद्र हासला, लवली खाली
नक्षत्रांची वेल ॥२॥

पहाटच्या त्या दवात भिजुनी
विरली हळुहळु सुंदर रजनी
स्वप्नसुमावर अजुनि तरंगे
ती सोन्याची वेळ ॥३॥

गीत : सुधांशु
संगीत : विठ्ठल शिंदे
स्वर : माणिक वर्मा

१९५. समईच्या शुभ्र कळ्या, उमलवून लवते;

१९५. समईच्या शुभ्र कळ्या, उमलवून लवते;
केसातच फुललेली जाई पायांशी पडते. ॥धृ.॥

भिवयांच्या फडफडी, दिठीच्याही मागे-पुढे;
मागे मागे राहिलेले माझे माहेरे बापुडे. ॥१॥

साचणाऱ्या आसवांना पेंग येते चांदणीची;
आजकाल झाले आहे विसराळू मुलखाची. ॥२॥

थोडी फुले माळू नये, डोळा पाणी लावू नये;
पदराच्या किनारीला शिवू शिवू ऊन ग ये. ॥३॥

हसशील, हास मला, मला हसूही सोसेना;
अश्रू झाला आहे खोल, चंद्र होणार का दुणा ! ॥४॥

गीत : आरती प्रभू
संगीत : पं. हृदयनाथ मंगेशकर
स्वर : आशा भोसले

१४२. सरीवर सर

दूर दूर नभपार डोंगराच्या माथ्यावर
निळे निळे गार गार पावसाचे घरदार
सरीवर सर..

तडा तडा गार गारा गरा गरा फिरे वारा
मेघियाच्या ऒंजळीत वीज थिजलेला पारा
दूरवर रानभर नाचणारा निळा मोर
मोरपीस मखमल उतू गेले मनभर
सरीवर सर..

थेंब थेंब मोती ओला थरारत्या तनावर
शहाऱ्याचे रान आले एका एका पानावर
ऒल्या ऒल्या मातीतून भिजवेडी मेघधून
फिटताना नवे ऊन झाले पुन्हा नवथर
सरीवर सर..

उधळत गात गात पाय पुन्हा परसात
माती मऊ काळी साय हूर हूर पावलात
असे नभ झरताना घरदार भरताना
आले जल गेले जल झाले जल आरपार
सरीवर..

अशा पावसात सये व्हावे तुझे येणेजाणे
उमलते ऒले रान रान नव्हे मन तुझे
जशी ऒली हूर हूर तरारते रानभर
तसे नाव तरारावे माझे तुझ्या मनभर

१३९. सूर येति विरून जाति

१३९. सूर येति विरून जाति
कंपने वा-यावरी हृदयावरी ॥धृ.॥

या स्वरांचा कोण स्वामी की विदेही गीत देही
हाय अनोखी ही आलापी कवळिते मजला उरी ॥१॥

बंधनी आहे तरी ही मुक्त झालो आज मी
पंख झालो या स्वरांचे विहरतो मेघांतरी ॥२॥

गीत : शांता शेळके
संगीत : पं. हृदयनाथ मंगेशकर
स्वर : लता मंगेशकर, सत्यशील देशपांडे
चित्रपट : हे गीत जीवनाचे [१९९५]

१३२. सुन्या सुन्या मैफिलीत माझ्या तुझेच मी गीत गात आहे

१३२. सुन्या सुन्या मैफिलीत माझ्या तुझेच मी गीत गात आहे
अजुनही वाटते मला की, अजूनही चांद रात आहे ॥धृ.॥

उगीच स्वप्नांत सावल्यांची कशास केलीस आजर्वे तू ?
दिलेस का प्रेम तू कुणाला तुझ्याच जे अंतरात आहे ? ॥१॥

कळे ना मी पाहते कुणाला ? कळे ना हा चेहरा कुणाचा ?
पुन्हा पुन्हा भास होत आहे - तुझे हसू आरशात आहे ! ॥२॥

उगाच देऊ नकोस हाका, कुणी इथे थांबणार नाही
गडे, पुन्हा दूरचा प्रवासी कुठेतरी दूर जात आहे ॥३॥

सख्या तुला भेटतील माझे तुझ्या घरी सूर ओळखीचे
उभा तुझ्या अंगणी स्वरांचा अबोल हा पारिजात आहे ! ॥४॥

गीत : सुरेश भट
संगीत : पं. हृदयनाथ मंगेशकर
स्वर : लता मंगेशकर
चित्रपट : उंबरठा [१९७७]

११९. सूर मागू तुला मी कसा

११९. सूर मागू तुला मी कसा
जीवना तू तसा, मी असा ॥धृ.॥

तू मला, मी तुला पाहिले
एकमेकांस न्याहाळीले
दुःख माझा तुझा आरसा ॥१॥

एकदा ही मनासारखा
तू न झालास माझा सखा
खेळलो, खेळ झाला जसा ॥२॥

खूप झाले तुझे बोलणे
खूप झाले तुझे कोपणे
मी तरीही जसाच्या तसा ॥३॥

रंग सारे तुझे झेलुनी
शाप सारे तुझे घेउनी
हिंडतो मीच वेडापिसा ॥४॥

काय मागून काही मिळे ?
का तुला गीत माझे कळे ?
व्यर्थ हा अमृताचा वसा ॥५॥

गीत : सुरेश भट
संगीत : पं. हृदयनाथ मंगेशकर
स्वर : अरुण दाते

११३. स्वप्नातल्या कळयांनो, उमलू नकाच केव्हा

११३. स्वप्नातल्या कळयांनो, उमलू नकाच केव्हा
गोडी अपूर्णतेची लाविल वेड जीवा ॥धृ.॥

रेखाकृती सुखाच्या, चित्ती चितारलेल्या
साशंक कल्पनांनी सहजी विरुन गेल्या
कधी सोशिला उन्हाळा कधी लाभला विसावा ॥१॥

नैराश्य कृष्णमेघी, आशा कधी बुडावी
विरहात चिंब भिजूनी, प्रीती फुलोनी यावी
काट्याविना न हाती, केव्हा गुलाब यावा ॥२॥

सिद्धीस कार्य जाता, येते सुखास जडता
जडतेत चेतनेला उरतो न कोणि त्राता
अतृप्त भावनांनी जीवात जीव यावा ॥३॥

गीत : म. पां. भावे
संगीत : अनिल । अरूण
स्वर : आशा भोसले

९४. सजल नयन नित धार बरसती

९४. सजल नयन नित धार बरसती
भावगंध त्या जली मिसळती ।। धृ. ।।

वीणेचे स्वर अबोल झाले
गीतामधले काव्यही सरले
मुक्या मनाचे मुकेच आठव
मूक दीपज्योतीसम जळती ।।१।।

चंद्र चांदणे सरले आता
नीरस जाहली जीवनगाथा
त्या भेटीतील अमृतधारा
तुझ्याविना विषधारा होती ।। २ ।।

थकले पैंजण चरणही थकले
वृंदावनीचे मोहन सरले
तुझ्या स्मृतींची फुले प्रेमले
अजून उखाणे मला घालिती ।। ३।।

गीत : शांताराम नांदगावकर
गायक: अजित कडकडे
संगीत: अशोक पत्की

ह्या ब्लॉगसाठी ही कविता धनंजय फडके यांनी पाठवली आहे.

९०. ससा तो ससा की कापूस जसा

९०. ससा तो ससा की कापूस जसा
त्याने कासवाशी पैज लाविली
वेगेवेगे धावू नि डोंगरावर जाऊ
ही शर्यत रे अपुली ॥धृ.॥

चुरुचुरु बोले तो तुरुतुरु चाले
नि कासवाने अंग हलविले
ससा जाई पुढे नि झाडामागे दडे
ते कासवाने हळू पाहीयले
वाटेत थांबलेला कोणाशी बोललेना
चालले लुटुलुटु पाऽऽऽही ससा ॥१॥

हिरवी हिरवी पाने नि पाखरांचे गाणे
हे पाहुनिया ससा हरखला
खाई गार चारा, घे फांदीचा निवारा
तो हळूहळू तेथे पेंगुळला
मिटले वेडे भोळे, गुंजेचे त्याचे डोळे
झाडाच्या सावलीत झोऽऽऽपे ससा ॥२॥

झाली सांज वेळ तो गेला किती काळ
नि शहारली गवताची पाती
ससा झाला जागा तो उगा करी त्रागा
नि धाव घेई डोंगराच्या माथी
कासवा तेथे पाही ओशाळला मनी होई
निजला तो संपला सांऽऽऽगे ससा ॥३॥

गीतकार : शांताराम नांदगावकर
संगीतकार : अरूण पौडवाल
गायक : उषा मंगेशकर

८८. समाधि साधन संजीवन नाम ।

८८. समाधि साधन संजीवन नाम ।
शांति दया, सम सर्वाभूतीं ॥धृ.॥

शांतीची पैं शांति निवृती दातारू ।
हरिनाम उच्चारू दिधला तेणें ॥३॥

यम-दम-कळा, विज्ञानेंसी ज्ञान ।
परतोनि अज्ञान न ये घरा ॥२॥

ज्ञानदेवा सिद्धी-साधन अवीट ।
भक्ति-मार्ग नीट हरि-पंथीं ॥३॥

गीतकार : संत ज्ञानेश्वर
संगीतकार : मधुकर गोळवलकर
गायक : सुधीर फडके

६५. सत्य शिवाहुन सुंदर हे

दान दिल्याने ज्ञान वाढते, त्या ज्ञानाचे मंदिर हे
सत्य शिवाहुन सुंदर हे ॥धृ.॥

इथे मोल ना दामाचे, मोती होतिल घामाचे
सरस्वतीच्या प्रेमाचे, प्रतीक रम्य शुभंकर हे ॥१॥

चिरा-चिरा हा घडवावा, कळस कीर्तीचा चढवावा
अज्ञानी तो पढवावा, थेंब अम्ही नच सागर हे ॥२॥

त्यागाला या नाव नसे, पुण्यवान हा देश असे
कल्पतरू हा उभा दिसे, त्या छायेतील मंदिर हे ॥३॥

गीतकार : जगदीश खेबुडकर
संगीतकार : सुधीर फडके
गायक : सुधीर फडके
चित्रपट : जोतिबाचा नवस

६४. सत्यम्‌ शिवम्‌ सुंदरा

नमस्कार माझा या ज्ञानमंदिरा
सत्यम्‌ शिवम्‌ सुंदरा ॥धृ.॥

शब्दरूप शक्ती दे
भावरूप भक्ती दे
प्रगतीचे पंख दे, चिमणपाखरा ॥१॥

विद्याधन दे आम्हास
एक छंद एक ध्यास
नाव नेई पैलतिरी, दयासागरा ॥२॥

होऊ आम्ही नीतिमंत
कलागुणी बुद्धिमंत
किर्तीचा कळस जाई उंच अंबरा ॥३॥

गीतकार : जगदीश खेबुडकर
संगीतकार : राम कदम
गायक : उत्तरा केळकर
चित्रपट : सुशिला (१९७८)

५८. सखी मंद झाल्या तारका, आता तरी येशील का ? ॥धृ.॥

सखी मंद झाल्या तारका, आता तरी येशील का ? ॥धृ.॥
मधुरात्र मंथर देखणी, आली तशी गेली सुनी
हा प्रहर अंतिम राहिला, त्या अर्थ तू देशिल का ? ॥१॥

हृदयात आहे प्रीत अन ओठांत आहे गीत ही
ते प्रेमगाणे छेडणारा, सूर तू होशिल का ? ॥२॥

जे जे हवे ते जीवनी, ते सर्व आहे लाभले
तरी ही उरे काही उणे, तू पूर्तता होशिल का ? ॥३॥

बोलावल्यावाचूनही मृत्यू जरी आला इथे
थांबेल तो ही पळभरी, पण सांग तू येशिल का ? ॥४॥

गीतकार : सुरेश भट
संगीतकार : राम फाटक
गायक : सुधीर फडके

५४. सांग सांग भोलानाथ, पाऊस पडेल काय ?

सांग सांग भोलानाथ, पाऊस पडेल काय ?
शाळेभोवती तळे साचून, सुटटी मिळेल काय ? ॥धृ.॥

भोलानाथ दुपारी आई झोपेल काय ?
लाडू हळूच घेताना आवाज होईल काय ? ॥१॥

भोलानाथ भोलानाथ, खरं सांग एकदा
आठवडयातनं रविवार, येतील का रे तीनदा ॥२॥

भोलानाथ उद्या आहे, गणिताचा पेपर
पोटात माझ्या कळ येऊन दुखेल का रे ढोपर ॥३॥

गीतकार : मंगेश पाडगांवकर
संगीत : मीना खडीकर
गायक : रचना खडीकर
योगेश खडीकर
शमा खळे

१८. सासुऱ्यास चालली, लाडकी शकुंतला

सासुऱ्यास चालली, लाडकी शकुंतला
चालतो तिच्यासवें, तिच्यांत जीव गुंतला ! ॥धृ॥

ढाळतात आंसवें मोर-हरिणशावकें
मूक आज जाहले सर्व पक्षी बोलके
यापुढें सखी नुरे, माधवी-लते, तुला! ॥१॥

पान पान गाळुनी दु:ख दाविती तरू
गर्भिणी मृगी कुणी वाट ये तिची धरूं
दंतिं धरूनि पल्लवा, आडवी खुळी तिला ! ॥२॥

भावमुक्त मी मुनी, मला न शोक आवरे
जन्मदांस सोसवे, दु:ख हें कसें बरें ?
कन्यका न, कनककोष मीं धन्यास अर्पिला ! ॥३॥

गायक : सुधीर फडके
गीतकार : ग. दि. माडगुळकर
संगीत : सुधीर फडके

१७. सांवळाच रंग तुझा, पावसाळी नभापरी

सांवळाच रंग तुझा, पावसाळी नभापरी
आणि नजरेंत तुझ्या, वीज खेळते नाचरी ॥१॥

सांवळाच रंग तुझा, चंदनाच्या बनापरी
आणि नजरेंत तुझ्या, नाग खेळती विखारी ॥२॥

सांवळाच रंग तुझा, गोकुळिंच्या कृष्णापरी
आणि नजरेंत तुझ्या, नीत्य नांदते पांवरी ॥३॥

सांवळाच रंग तुझा, माझ्या मनीं झांकाळतो
आणि नजरेचा चंद्र , पाहूं केव्हां उगवतो ॥४॥

सांवळाच रंग तुझा, करी जिवा बेचैन
आणि नजरेंत तुझ्या, झालो गडे बंदिवान ॥५॥

गायिका : माणिक वर्मा
गीतकार : ग. दि. माडगुळकर
संगीत : सुधीर फडके